SAIED می نویسد "رباب(هجده تار)
رباب يكي از سازهاي قديمي ايران است كه درحال حاضر در منطقه سرحد(شمال) بلوچستان ،سيستان و نيز افغانستان و تا حدودي پاكستان و تاجيكستان رواج دارد .
البته بنا به نظر موسيقي دانان باسابقه بلوچستان اين ساز را نميتوان از سازهاي اصيل بلوچستان به حساب آورد و در واقع با توجه به مجاورت اين منطقه با افغانستان و غرب پاكستان و شباهت صداي اين ساز به سازهاي اصيل بلوچستان به تدريج وارد فرهنگ بلوچستان شده است ودر حال حاضر يكي ازسازهاي اصلي اين منطقه محسوب ميشود كه در همراهي با آواز و گروه ومجالس درويشان كاربرد دارد .
ويژگي هاي ظاهري و ساختاري :
رباب هجده تار سازي است با بدنه اي كشيده و بلند و دسته اي كوتاه .
بخش عمده اين ساز كه شامل كاسه ي طنيني دو قسمتي ، دسته ، لانه ي كوك(جعبه ي گوشي ها) و گاه تاج است ، يكپارچه است .كاسه ي رباب دو قسمتي است روي قسمت پايين تر كاسه كه حجيم تر است با پوست پوشانيده شده است و روي قسمت بالايي كاسه و دسته ي ساز كه به هم متصل هستند صفحه ي چوبي قرار دارد .
داخل دسته خالي است و فضاي داخلي آن به كاسه ي دوقسمتي متصل است .دو گروه گوشي براي دوگروه از وترهاي رباب در دو قسمت مختلف ساز تعبيه شده است . گروههاي مربوط به وتر هاي اصلي در قسمت سر پنجه يا لانه ي كوك و گوشي هاي مربوط به وترهاي فرعي (واخوان ها) در قسمت جانبي و بالاي كاسه ي بالايي قرار گرفته اند .
اين ساز داراي دو گروه وتر است ، وترهاي اصلي و فرعي . وترهاي اصلي از يك طرف به سيم گير و از طرف ديگر پس از عبور از خرك و شيطانك اصلي به گوشي هاي اصلي رباب در قسمت سرپنجه متصل مي شوند.تعداد وترهاي اصلي 6 عدد است .
وتر هاي فرعي (واخوان ها) نيز از يك طرف به سيم گيرمتصل اند و ازطرف ديگر پس از عبو از سوراخهاي ايجاد شده در بدنه خرك وگذشتن از شيطانك هاي فرعي (هر وتر فرعي يك شيطانك فرعي دارد.)ازطريق سوراخهاي ايجاد شده بر روي صفحه ي چوبي كه قسمت بالايي كاسه و دسته را پوشانده است (در كنار هرشيطانك فرعي يك سوراخ ايجاد شده است)به داخل كاسه ميروند وبه گوشي هاي فرعي متصل مي شوند به همين علت تعويض سيمها به سختي انجام مي شود . تعداد وتر هاي فرعي 12 يا 13 عدد است. مضراب فقط به وتر هاي اصلي زده مي شود و وتر هاي فرعي به عنوان واخوان با وتر هاي اصلي به صدا در مي آيند. به علت فشار زيادي كه 18 يا 19 وتر نسبتاً ضخيم رباب بر خرك وپوست وارد مي كنند بند نازكي(بند خرك) خرك را به سيم گير متصل مي كند كه باعث حفظ تعادل خرك مي شود شيطانك معمولاً چيزي جز زايده ي باريكي از دسته نيست ، ولي گاهي شيطانك چوب نازكي است كه در شيار روي دسته قرار مي گيرد. سيم گير نيز معمولاً دو ميخ چوبي است
"