با برگزیده دومین جشنواره شعر فجر

  عطایی: عملکرد جشنواره شعر فجر در بخش‌های ویژه شایسته است

همایون عطایی برگزیده دومین دوره جشنواره شعر فجر گفت: پرداختن به مسائل ملي و مذهبي كشور چون عاشورا و دفاع مقدس در جشنواره شعر فجر اهميت بسیار دارد. خوشبختانه متولیان امر تا امروز به این مهم توجه کافی را مبذول داشته‌اند._

همايون عطايي ، شاعر و برگزيده دومين جشنواره شعر فجر در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) با بيان اين مطلب افزود: اعلام معيارها و ملاك انتخاب برگزيدگان در فراخوان جشنواره به شركت‌كنندگان جشنواره و داوران كمك شاياني مي‌كند.
وي گفت: همچنين ملاك انتخاب نبايد صرف پيشكسوت بودن شاعر باشد؛ چراكه نحوه انتخاب برگزيدگان، باید ظرفيت كل شاعران استان را به نمايش بگذارد.
عطايي در ادامه به جايزه‌اي كه در سال گذشته به عنوان برگزيده دريافت كرده اشاره كرد و گفت: اهدای جايزه نقدي خوب است و البته بايد ارزش ريالي آن نيز متناسب با زمان باشد؛ اما اي كاش تنديسي از جشنواره نيز به همراه جوايز به همه برندگان اهدا مي‌شد تا يادگاري از جشنواره بماند. مثلا من سال پیش تندیسی دریافت نکردم.
وي خاطرنشان كرد: پرداختن به مسائل ملي و مذهبي كشور مانند شعر عاشورايي، دفاع مقدس و...در جشنواره‌هايي مانند جشنواره شعر فجر اهميت به‌سزايي دارد و بايد بخش‌هاي ويژه‌اي را به اين امر اختصاص دهيم.
خوشبختانه متولیان برگزاری جشنواره تا امروز به این مهم توجه کافی را مبذول داشته‌اند که امیدواریم این عنایت ادامه داشته باشد.
شاعر برگزيده دومين جشنواره شعر فجر تاكيد كرد: تهيه كتاب يا نشريه‌اي از نمونه اشعار شاعران برگزيده در پايان جشنواره مي‌تواند به معرفي چهره‌هاي برگزيده كمك كند. بسياري از برگزيدگان به خصوص برگزيدگان شهرستاني شاعراني گمنام هستند و اين جشنواره بايد مجالي براي معرفي و شناساندن آنها باشد.
وي درباره جنبه بین‌المللی این جشنواره خاطرنشان كرد: شاعران خارجي باید حضور فعال و تاثيرگذاری در جشنواره داشته باشند؛ این امر برای تبدیل جشنواره شعر فجر به جشنواره‌ای تاثیرگذار در حوزه ادبیات در سطح جهانی بسیار مهم است. سال گذشته حضور شاعران افغاني، تاجيكي و پاكستاني در جشنواره، عموما حضوری نمادين بود و اگرچه همین حضور نمادین مغتنم و محترم است، ولی این شاعران هيچگونه تاثیر علمي و فني از خود بروز ندادند.
عطايي اضافه كرد: در فراخوان امسال امكان رقابت تنها براي افراد زير ۳۰ سال در نظر گرفته شده است. دلیل چنین تصمیمی مشخص، ستودنی و قابل دفاع است: حمایت بیش‌تر از جوانان و ایجاد حرکتی رقابتی در آنها ، ولی به گمان من باید به نوعی اين شرط سني برداشته شود تا مجال رقابت براي شاعران بالاي ۳۰ سال نيز فراهم باشد. 
برگزیده دومین دوره جشنواره شعر فجر، تاکید کرد: چاپ كتاب يك معيار جامع و كامل براي شناخت و انتخاب شاعر برای شرکت در جشنواره‌ای به گستردگی و اهمیت جشنواره شعرفجر نیست. چه بسا افرادي كه چندين كتاب شعر چاپ کرده‌اند، به لحاظ فنی با برخی شاعران بی‌کتاب فاصله زیادی داشته باشند. به نظر من بهتر است معيار شركت در جشنواره شعر فجر انتشار كتاب شعر نباشد.

میهمان چهارمین روز نشست سرای اهل قلم در نمایشگاه بزرگ کتاب زنجان:

مطالعه یکی از نیازهای ضروری انسان است

"برگه سفید امضا" را عشق به دستش داد تا بنویسد، چرا که همواره عشق به مطالعه، تحقیق و خلق آثار هنری به ویژه درشعر، حرف اول زندگی او را می زند چنانکه هنوز نیز "الف" زندگی اوست. این بار سرای اهل قلم در نشستی میزبان همایون عطایی، شاعر برگزیده دومین جشنواره بین المللی شعر فجر است.

وی در سال 1342 در یکی از شهرستانهای استان زنجان به نام خرمدره متولد شد. در سال 1365 فوق دیپلم خود را در رشته ادبیات فارسی از دانشگاه شهرری اخذ کرد و در سال 74 موفق به کسب مدرک کارشناسی ارشد در رشته تاریخ از دانشگاه بین المللی قزوین شد. بخشی از آثار همایون عطایی در کتاب های "شرح فراق" ، "ابهر، گذری و نظری" و "نسیمی از دیار ابهر رود" به چاپ رسیده است.

در چهارمین روز از نمایشگاه بزرگ کتاب زنجان همایون عطایی در نشستی حاضر شد تا در خصوص انگیزه های مطالعه صحبت کند.

وی در خصوص نیاز انسان به مطالعه گفت: همانگونه که انسان نیاز به خوراک و پوشاک و... دارد، به مطالعه نیز نیازمند است. خداوند نیز در اولین خطابش به پیامبر می فرماید"بخوان به نام پروردگارت". در واقع اولین نکته ای که خدا به پیامبرش می گوید خواندن است و ما نیز برای موفقیت باید اهل مطالعه باشیم و خود را با آثار گذشتگان به واسطه مطالعه آشنا کنیم.

وی ادامه داد: متاسفانه امروزه،  مطالعه در جامعه ما کم است و وجود تلوزیون، ماهواره و اینترنت مطالعه کتاب را تحت الشعاع قرار داده است. پیشنهاد من به جوانان این است که در کنار استفاده از سایت های خبری و به روز بودن در مورد اخبار روز، از وجود کتاب نیز بهره مند شوند.

بعقیده عطایی در وهله اول برای علاقه مند کردن جوانان به مطالعه ی باید ایجاد انگیزه کرد و چنین نمایشگاههایی می تواند در ایجاد انگیزه برای مطالعه موثر باشد.

عطایی در پایان از مجموعه اشعار خود با عنوان "برگه سفید امضا" سخن گفت که بزودی منشر می شود.

اما از نمونه شعر های دیگر مانند چهار پاره های زیبایی که از نمونه های والای شعری شهرمان محسوب می شود به کارهایی استاد ارجمند اقای همایون عطایی می توان اشاره کرد اقای همایون عطایی از شاعران بنام استان بوده که اخیرا در اولین کنگره ی اینترنتی غزل معاصر ایران جزء هشت نفر برگزیده ی کشوری انتخاب گردیده که باعث افتخار شهر خرم دره می باشد :

من کودکم برای تو لبخند می زنم

قلب شکسته را همه جا بند می زنم

من چینی شکسته ی دلهای تنگ را

با یک نگاه پیش تو پیوند می زنم

...من آفتاب تازه يك صبح صادقم

من باز مانده ي گل سرخ وشقايقم

بنويس قاب گن كه تماشايي  است اين

من خاطرات زنده ي يك مرد عاشقم

همایون عطایی

اشعار ایشان بسیار ساده و روان دور از تکلف و عاری از هر گونه صناعات ادبی استعارات کنابات و دیگر صنایع لفظی و معنوی است و نمی توان آنها را نمونه های والایی از شعر تکاملی دانست و بیشتر می توان گفت که نظم هایی است که به اقتضای حالات خود سروده شده است . البته باید خاطر نشان سازیم که اشعار ترکی ایشان که در دسترس این حقیر نبود که نمونه ها آن را در این مقاله بیاورم و خود تعداد ی از آنها را شنیده ام منهای این شعرهاست . از جمله باید اذعان داشت که آقای حمزه علی عزیزی در وصف طبیعت و طنزهای اجتماعی و آقای اسرافیل اسدی در طنز ترکی بسیار زبانزد هستند و اشعار ایشان جنبه ی فردیتی پیدا کرده و بر سر زبانها افتاده است .

ب :شاعرانی که در عرصه شعر امروز فعالیت می نمایند : این شاعران را نیز می توان به گروه های متعددی دسته بندی کرد :

 1- شاعرانی که هم در سبک و سیاق قدما و شعر امروز فعالیت می نمایند .

2- شاعرانی که به شعر نیمایی می پردازند .

3- شاعرانی که در شعر سپید طبع آزمایی کرده و موفق نیز بوده اند .

در اینجا این نکته هم نباید فراموش شود که امروز شعر با قالب سنجیده نمی شود و بیشتر اهمیت به محتوای شعر داده می شود اگر بخواهیم هسته ی شعری را که محتوای آن است با پوسته شعر که قالب آن است بسنجیم راه را بخطا رفته ایم .

نمی خواهیم در مورد شعر صحبت کنیم ، نمی خواهیم تاریخ ادبیات را مرور کنیم ، نمی خواهیم سبک های مختلف ادبی را بررسی کنیم ، نمی خواهیم از جنگ ها و صلح های شعر قدیم یا جدید حرفی بزنیم ، نمی خواهیم نقطه ی پیدایش شعر نیمایی ، سپید ، طرح و دیگر قالب هاش شعر ی جدید را مورد بررسی قرار دهیم که اگر بخواهیم سخن به درازا خواهد کشید .

در این مجال می خواهیم جایگاه واقعی شعری شهرمان را مورد برسی قرار دهیم و فعالیت های شاعران شهر خرم دره را با مختصر اطلاعاتی که داریم بیان کنیم و نمونه ای از اشعار ناب این عزیزان را شاهد مثال گفته های نا چیزمان گردانیم ، باشد که مورد توجه و تفقد قرار گیرد . قبلا از عزیزانی که ممکن است اشعار ایشان در این نوشته حقیر از قلم افتاده باشد یا قصور ی شده باشد صمیمانه طلب عفو و بخشش می نمایم . چرا که اگر بخواهیم از اشعار همه شاعران عزیز که می شناسیم نمونه بیاوریم تذکره ای بزرگ خواهیم ساخت که این حقیر را توان آن نیست .

    نگاهی کوتاه به شعر فارسی خرم دره

                                                                                                           (قسمت اول)

 هر گوشه از دفتر هستی را که ورق بزنیم و به تاریک ترین زوایای آن سرک بکشیم ، شاهد خلاقیت ها ، هنر نمایی ها ، کاوش ها و اندیشه ورزیهایی خواهیم بود که انسانها از خود به یادگار گذاشته اند . انسانهایی در طول تاریخ زندگی انسانی همواره بر آن کوشیده اند که بودن خویش را فریاد بزنند و خود را ثابت کنند ، که اگر بخواهند می توانند جهانهای دیگری بسازند و افلاکی بر آن بگمارند ، چرا که نشانی از خالق خویش را در وجود خود دارند ....

یکی از این دنیاها . دنیای هنر است جلوه گاه راستین زیبایی و میدان گاه راستین عشق ، تحسین و شگفتی . دنیای هنر دنیای شگفتی هاست . آفرینش ذهنیت های ناب و اثر بخشی آن در روحیات ، افکار و اندیشه های آدمیان و احساس لذت که همگان به دنبال آنند . لذتی که هنر بدنبال آن است جسمی نیست ، کسی با دیدن یک تابلوی نقاشی لذت جسمی نمی برد ، با شنیدن یک آهنگ دلنواز یا شعری دلکش جسمش سود نمی برد ، بلکه این روح است که این لذت ها را درک می کند و به جسم نیز منتقل می سازد . جسم را به تکاپو وا می دارد .

نمی خواهیم درباره هنر و تاثیر آن در جسم و روح بحث کنیم زیرا نه ابزارش را داریم و نه هدف مان ایجاب می کند .

« شعر »

یکی از جلوه های هنر شعر است ، عرضه پیچیده ترین مفاهیم حسی ، عاطفی ، عقلی و خیالی با شیوا ترین و دلنشین ترین کلام ، کلامی که مرزها را در می نوردد ، طومار زمان را در هم می پیچد و اندیشه ها را تسخیر می کند . شاعر با استفاده از ابزارها ی خاص ، دنیایی مي سازد که جهان بسیار متفاوت است . در جهان شعر بایدی وجود ندارد ، برای هیچ چیز نهایتی نیست ، تمام ذرات وجود عشقناکند ، جمادات زنده و زی روحند ،

                                                                   شبي با امام رضا (ع)در حرم مطهر

غزلی هر چند کوچک و ناقابل تقدیم به آقای مهر باني 

خدا خودت هستي  

عزيز دل تو كجا؟من كجا؟ خودت هستي ؟

منم كنار تو اين لحظه؟ يا خودت هستي ؟

تمام آيه ي تطهير در فضا جاريست

سرود زنده ي آل عبا خودت هستي

تو صادقانه ترين صبح آرزوهايي

وقطره قطره ي اشك دعا خودت هستي

عروس خا نه نوري ميا ن خواب خدا

و چلچراغ ضريح طلا خودت هستي

صداي گرم تو را مي شناسم اي آقا

تو با مني گل من؟ يا كه با خودت هستي ؟

به ميله هاي تو امشب دخيل مي بندم

و فكر مي كنم اينجا خدا خودت هستي

و روي سينه ي من قاب مي شود دستم

مقابل تو كه بي انتها خودت هستي

در آستانه ي صحن تو بوسه مي چينم

طراوت گل اين بوسه هاخودت هستي

در ازدحام غريبانه اشك مي ريزم

ببار اشك من آهسته تا خودت هستي

من از نگاه تو امشب جواب مي خواهم

سكوت ميكني آيا رضا خودت هستي؟

اگر چه تير و كمان باز دست صياد است

ولي تو ضامن آهوي ما خودت هستي

.....ابرو باد و مه و خورشیدو

.....تا تو نانی به کف آری و

نان بود؛

سفره بود؛

.زمستان گذشته بود

.اندوه سالهای پریشان گذشته بود

نان بود؛

خانه بود؛

...در و پنجره ‌‌ستون

.سقفی که از چکاچک باران گذشته بود

....لیوان و دیس و قاشق و نوشابه و یخ و

شش اشتها

.که از مزه ی نان گذشته بود

آقا چقدر کلیه هایم چقدر شد؟

آقا حساب کن ریه هایم چقدر شد؟

اعلاست چشم عینکی ام روی هم چقدر؟

با خنده های زورکی ام روی هم چقدر؟

آقا ببین دو پای مرا آهوانه است؟

این کتف شصت سالگیم چارشانه است؟

آقا قبول معده کبد هم برای تو

اصلاً دلم ...بیا به جهنم برای تو

نان بود؛

سفره بود؛

.زمستان گذشته بود

.مردی بدون واسطه از جان گذشته بود

مردی که تکه تکه خودش را حراج کرد؛

از خشم هولناک خدایان گذشته بود؟

نان بود؛

سفره بود؛

کتاب و ترانه بود؛

.فصل سکوت کهنه ی انسان گذشته بود

مرا  كنار   تو  نقاش    پير  پير  كشيد

شكسته دست به سينه وسر به زير كشيد

ميان  بوم  نگاهت  هزار  رنگ  آميخت

درنگ كرد  و هزاران  دل  اسير  كشيد

در  ابتداي   خطوط   موازي   و   ممتد

به سوي قلب گره خورده عكس تيركشيد

گذاشت ساعت خودرابه روي ميز اتاق

عبور  ثانيه ها را  چه  بي نظير  كشيد

و روي صندلي چوبي اش نشست  آرام

سوار  حادثه ي  عشق   را  دلير  كشيد

گذاشت داخل  بشقاب  انار   سيب   هلو

و  بعد  من  را بي اشتها  و  سير  كشيد

هزار طرح سفيد  و  بنفش  جاري   كرد

مرا   كشيد  ميانش  ولي   چه  دير كشيد

كشيد  خط زد وخنديد وپاره كرد انداخت

و در كران افق نقش   مرگ ومير  كشيد

و رنگ روغن خود را  به هم زد و لرزان

صداي  پاي  خدا  رادر  اين  مسير كشيد