بداهه نوازی

بداهه نوازی یكی از اصولی است كه در سال های گذشته در موسیقی ایران كم رنگ شده است. مهمترین ركن در بداهه نوازی كه به بداهه جان می دهد، حالت جذبه و متافیزیك است. هنرمند برای اینكه به این مرحله برسد، باید بعد از یادگیری رپرتوار، با تمرین، تمركز و ریاضت در یك مرحله سخت قرار بگیرد كه بعد از آن می تواند بداهه نوازی كند. بداهه نوازی در مقوله عقل گرایی نمی گنجد. این مرحله به یك اندازه شامل همه نمی شود، بعضی هنرمندان از این نعمت بیشتر برخوردارند و برخی كمتر. بداهه به معنای خلق لحظه است و اینكه این اثر از پیش تعیین نشده باشد. همچنین بداهه نوازی انواع و مراحل مختلفی دارد. مرحله نخست مربوط به اجراهای متفاوت از گوشه ها و ردیف های ایرانی است. این بخش به لحاظ تكرار و لحن یك اجرای متفاوت است. البته این اجرا خصوصیات بداهه را به طور واضح ندارد. مرحله دوم بداهه مربوط به جابه جایی گوشه ها و تغییر آنها است. این نوع بداهه زمانی پیش می آید كه خواننده یا نوازنده در تقابل یك رپرتوار دیگر قرار بگیرد و بتواند تخیل و تجسم خود را آزاد كند. نوع دیگر بداهه به گفت وگوی چند هنرمند مربوط می شود. در این بخش نوازنده آنقدر تبحر و مهارت پیدا كرده كه می تواند راه های پیش بینی نشده را در یك لحظه خلق كند. تكیه اصلی بداهه نوازی بر آگاهی و توانمندی شخص نوازنده است. البته نباید فراموش كرد كه بداهه زمانی اتفاق می افتد كه پای تكنوازی و تك خوانی در میان باشد. به طور یقین اگر چند موسیقیدان بداهه نوازی كنند یك نوازنده شخصیت محوری این گروه را به عهده خواهد داشت.

 كيوان ساكت ........... پيوند علم واحساس

زندگي نامه و كارنامه:

كيوان ساكت در سال 1340 در مشهد متولد شد . او در نوجواني به مطالعه آثار بزرگان موسيقي ايران و جهان پرداخت و در سال 1369 به گروه عارف دعوت شد و اين همكاري تا اويل سال 1376 ادامه داشت . او در سال 1375 گروه وزيري را تشكيل داد . اين گروه نخستين اجراي خود را در همان سال در تالار وحدت به مناسبت بزرگداشت استاد بزرگ موسيقي كلنل علي نقي خان وزيري به صحنه برد .
اجراي كنسرت موسيقي كلاسيك و آثار برخي بزرگان موسيقي جهان با تار به همراهي پيانو در سال 1376 در تالار  وحدت با اتكا به تكنيك درخشان ، دريچه هاي جديدي از قابليت هاي بالقوه اين ساز را در اذهان عموم گشود . هنر متعهد ، ارتقا حس موسيقي و دوري جستن از روزمرگي شيرازه اصلي كارهاي او هستند .

كيوان ساكت در سال 78 و 79 ده برنامه 25 تا 30 دقيقه اي به شيوه گلهاي جاويدان براي واحد موسيقي صدا و سيما ساخته است .همچنين مدتي هم در راديو فرهنگ و برنامه ي نيستان رديف ميرزا عبدالله را با سه تار تدريس نموده است  وي هم اكنون به تدريس موسيقي در دانشگاه آزاد اسلامي اشتغال دارد و رزيدنت دانشگاه بين المللي هاوايي است

معرفي شيوه نوازندگي و نوآوري ها :

استاد حسين عليزاده

استاد حسين عليزاده در سال 1330 در تهران به دنيا آمد. در هنرستان موسيقي ملي نزد هوشنگ ظريف، علي اكبر شهنازي و حبيب الله صالحي به فراگيري تار پرداخت . پس از دريافت ديپلم از هنرستان در سال 1349 به گروه موسيقي دانشكده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران راه يافت و نزد اساتيدي همچون اكبر شهنازى، نورعلى برومند، يوسف فروتن، عبدالله دوامى، هوشنگ ظريف و ... فراگيري موسيقي ايراني را ادامه داد.

 در دوران تحصيل با اركستر ايراني تالار رودكي همكاري داشت. و از فصل هنري 1351-52 با گروه هاي مركز حفظ و اشاعه موسيقي در جشن هنر شيراز به اجراي برنامه پرداخت. در سال 1355 به اتفاق پرويز مشكاتيان گروه عارف را تشكيل داد و برنامه هاي متعددي را در داخل و خارج از كشور به اجرا درآورد.

 او خود نيز هميشه در جست و جوى راههاى ديگرى بوده كه ديگران نرفته اند در اين سالها عليزاده استعداد خود را محدود به تقليد و تكرار فرم هاى گذشتگان نكرده و در جست و جوى راههاى تازه تر بوده است استاد عليزاده بر خلاف بسياري ديگر از هنرمندان كه فقط به اجراي موسيقي به شكل كاملا" سنتي آن مي پردازند، نوآوري هايي داشته است. مانند ابداع مقام داد وبيداد ( گوشه داد از ماهور و بيداد از همايون، آلبوم هاي راز نو با همكاري گروه هم آوايان و زمستان است با صداي استادشجريان) همچنين اجراي پلي فونيك آواز ايراني ( رازنو، آواي مهر و ...)

استاد عليزاده در سال هاي اخير در آلبوم هاي "زمستان است" ، " بي تو به سر نمي شود" و "فرياد" با استادشجريان ،كيهان كلهر و همايون شجريان به عنوان سرپرست گروه و آهنگساز همكاري داشته است.

درباره ی خط موسيقی

هنر موسيقی دارای اين خصيصه است که به ياری خط ويژه ای به نام «خط موسيقي»می توان آن را ثبت کرد . در خط موسيقی از نشانه های قراردادی استفاده می شود و همواره رو به تکامل بوده است.اين خط بر خلاف خط های ديگر خطی بين المللی است و همگان در همه جای دنيا از آن استفاده می کنند.

نام نت ها

نت (note)در زبان معملی يعنی يادداشت -نامه غير رسمی-سند-پته-توضيح در پانويس- تبصره-اثر-لکه.در زبان معمولی موسيقی گاه به معنای شستی پيانو-آهنگ يا نغمه و در زبان فنی موسيقی به معنای نشانه و علامت(به مفهومی خاص)آمده که منظور از آن نشانه وعلامتی برای نشان دادن زير و بمی و ديرند صوت موسيقايی است.

برای همه ی صداهای موسيقايی از بم ترين تا زيرترين آنها فقط هفت نام وجود دارداين نامها در برخی از کشورها با کلمات تک هجايی و در برخی ديگر به صورت الفبايی به شرح زير تلفظ می شوند:(از چپ به راست)

  هجايی                                 Sol      La      Si    Do      Re      Mi      Fa      

  الفبايی                            A       B              C        D        E        F      G      

در نظام هجايی قديمی تر به جای دو «Do» هجای اوت «Ut» به کار می رفته است.در برخی روشهای جديد نت خوانی هجای «سي» را «تي» می گويند.

نام نتها در زبان فارسی نيز از نامگذاری هجايی گرفته شده است.اما در رساله ها و کتابهای قديمی ايرانی طی قرون سوم تا هشتم هجری نظام نامگذاری الفبايی با حروف ابجد به کار می رفته است.

وسعت صداهای اصلی موسيقی يعنی پهنه ای از بم ترين تا زيرترين اصوات متجاوز از ۶۰ صوت را در بر می گيرد . البته بسامد نتهای تکرار شونده هر بار دو برابر بسامد نتهای همنام پيشين است.به فاصله ی اين دو نت همنام اکتاو گويند.

استاد پرويز مشکاتيان ( به نقل از سايت مجله خانواده سبز)

    در خانه نه ايم جان به فدايت
    لطفي كن و بگذار صدايت
     ارتباط با «پرويز مشكاتيان» با اين بيت كه بر روي پيغام گير تلفن نهاده شده ،آغاز ميشود.وارد خانه اش كه مي‌شوي، دكوراسيون خانه و حتي برخورد انسان‌هاي درون خانه برگرفته از اعتقاد به اصالت فرهنگ كهن ايران زمين است .حتي رابطه دو فرزند وي با پدرجدا از صميميت پدر و فرزندي حكايت از رابطه استاد و شاگردي نيز دارد.
    ديوار خانه اش نيز دنيايي از سازهاي اصيل ايراني و ديگر ملت مشرق زمين چون سيتار هندي و ....را به هر تازه واردي نشان مي‌دهد و با زبان بي زباني صحه مي‌گذارد بر عقايد بزرگ مردي كه معتقد است فرهنگ‌هاي اصيل متعلق به هر كشوري كه باشد،بايد مورد احترام قرار بگيرد.
    
    فرزندان استاد
    آوا و آيين نام دو فرزند استاد مشكاتيان است. اسامي به خودي خود روايتگر يك ذهن فلسفي است.زماني كه درباره اسامي از وي مي‌پرسيم، مي‌گويد:تلفظ اين دو اسم در هر كجايي از دنيا، قابل تغيير هجايي نيست.

استاد محمد رضا شجريان (خسرو آواز ايران):

تولدم روز اول مهر ماه سال یکهزارو سیصد و نوزده خورشیدی در مشهد است، در خانواده ای که پدر بزرگم (علی اکبر) صدای بسیار رسایی داشته و به زیبایی آواز می خوانده است. او از مالکین بزرگ مشهد بود و از خواندن در جمع پرهیز داشته ، گاه برای دوستان سرشناسی که به دیدارش می آمده اند می خوانده است. پدرم مهدی از صدای پر طنین و رسا برخوردار بود و در جوانی آواز خواندن را شروع می کند ولی خیلی زود در محیط بسته و سنتی به قرائت قرآن رو آورده و تا آخر عمر بر همان عقیده باقی ماند و آواز را رها کرد و در قرائت قرآن جایگاه خاصی در مشهد پیدا نمود و شاگردان زیادی برای تلاوت قرآن تربیت کرد که از جمله خود اینجانب است.

تمام وقت من از شش سالگی به خواندن قرآن با صدای خوش می گذشت . در دوازده سالگی شهره ی خاص و عام بودم و در مجامع بزرگ مذهبی و یا سیاسی آن موقع تلاوت اول برنامه با من بود. به علت توانایی در تلاوت قرآن با صدای خوش، چشم و چراغ همه اعضاء و دانش آموزان مدرسه و مردم بودم. در سال چهارم دبیرستان بر خلاف خواسته ام به دانشسرای مقدماتی رفتم و راه معلمی پیش گرفتم و از بیست سالگی به معلمی در دهات خراسان پرداختم. یک سال بعد ازدواج کردم با دختری که او هم معلم دبستان بود. از نوجوانی برای فراگیری گوشه های آوازی به هر دری می زدم و از هر کسی که شمه ای اطلاع داشت سؤال می کردم.  به ندرت دسترسی به رادیو پیدا می کردم تا موسیقی دلخواهم را بشنوم آن هم زمانش کوتاه بود و حاصلی نداشت ، تا اینکه در محیط شبانه روزی دانشسرا میسر شد "برنامه گلها" و برنامه "ساز تنها" را بشنوم و تمریناتم را شروع کنم . کمی بعد دبیر موسیقی مان آقای جوان نیز راهنمایی و کمک کردند. بیشترین تمرینات سازنده در دوران معلمی در خارج شهر بود که فراغتی داشتم و اغلب به کوه و صحرا می زدم و تکنیک و متد را با سلیقه ی خودم تجربه و تمرین می کردم و صداهای گوناگون و تحریرها و چهچه ها را دستور کار خود قرار داده بودم.دوستم و همکلاسیم(ابوالحسن کریمی) از ابتدای کار معلمی سنتوری با خود آورده بود که بنوازد ، ترغیب شده مضراب دستم بگیرم و ببینم می شود زد ، بعد دیدم عجب کار مشکلی است تا دمدمه های صبح نشستم و آن قدر تمرین کردم تا توانستم آهنگی را دست و پا شکسته اجرا کنم و از آن به بعد سنتور شد یار وفادار من.
چندی بعد صدای سنتور جلال اخباری را از رادیو مشهد شنیدم و خوشم آمد ، پیدایش کردم و با هم دوست شدیم . سازی می زد و من هم می خواندم و تمرینات آواز با ساز و فراگیری نت و نواختن صحیح سنتور را با ایشان شروع کردم.

تاريخ هنر موسيقي در ايران

سردبيري :

بالاخره بعد از يه مدت بد قولي و تاخير در ارسال اين گالري كه به همت دوست عزيزمان آقاي سعيد مظفري گرد آوري شده است با عرض پوزش از جامعه موسيقي مي توانيد اين گالري را در لينك زير مشاهده نماييد .

مشاهده گالري 

http://sarayefarhang.ir/gallery/asated/index.htm